Μπορεί να έχετε ακούσει τον όρο «κράτος δικαίου» να εμφανίζεται πολύ πιο πρόσφατα – σε συζητήσεις, τόσο στο διαδίκτυο όσο και εκτός διαδικτύου.
Και μπορεί να έχετε μια αίσθηση του τι σημαίνει, αλλά δεν μπορείτε να το προσδιορίσετε ακριβώς.
Τι είναι το κράτος δικαίου;
Στην ουσία του, το κράτος δικαίου σημαίνει ότι οι νόμοι εφαρμόζονται ισότιμα, δίκαια και προβλέψιμα σε όλους. «Το κράτος δικαίου είναι το θεμέλιο στο οποίο στηρίζονται οι δημοκρατίες μας. Είναι ο τρόπος με τον οποίο οι άνθρωποι μπορούν να ζήσουν τη ζωή τους με την πεποίθηση ότι ο νόμος τους προστατεύει – είτε υπογράφουν σύμβαση εργασίας, είτε νοικιάζουν σπίτι, είτε ιδρύουν μια επιχείρηση είτε υπερασπίζονται τα δικαιώματα και τις ελευθερίες τους . Σε κάθε χώρα. Και για όλους», λέει η διευθύντρια του EIGE, Κάρλιεν Σίλε .
Το κράτος δικαίου συζητείται όλο και περισσότερο, επειδή δέχεται ολοένα και περισσότερες πιέσεις στην Ευρώπη και σε όλο τον κόσμο. Σκεφτείτε την οπισθοδρόμηση της δημοκρατίας, την παραπληροφόρηση σχετικά με τα φύλα και τα κινήματα κατά των φύλων που έχουν σχεδιαστεί για να υπονομεύσουν την πρόοδο που έχουμε σημειώσει στην επίτευξη πιο συμπεριληπτικών και δίκαιων κοινωνιών.
Πώς λειτουργεί το κράτος δικαίου στην πράξη
Ένας χρήσιμος τρόπος για να απεικονίσουμε το κράτος δικαίου είναι ως το μητροπολιτικό σύστημα μιας πόλης.
Τις περισσότερες μέρες, δεν σκέφτεσαι τις γραμμές, τα σήματα ή την αίθουσα ελέγχου. Απλώς περιμένεις να κινηθούν τα τρένα, να συνδεθούν οι διαδρομές και το σύστημα να λειτουργήσει όπως συνήθως.
«Η ισότητα των φύλων και τα ανθρώπινα δικαιώματα εξαρτώνται από αυτό το είδος υποδομής. Όταν αυτή η υποδομή καταρρέει, οι άνθρωποι το νιώθουν πραγματικά - όπως συμβαίνει με τα περισσότερα πράγματα που μπορεί να θεωρείτε δεδομένα - ότι παρατηρείτε το κράτος δικαίου μόνο όταν το χρειάζεστε, αλλά δεν υπάρχει», προσθέτει η Carlien.
Σκεφτείτε τις προστασίες που πολλοί από εμάς χρησιμοποιούμε (ή μπορεί να χρειαζόμαστε) ως διαφορετικές γραμμές σε αυτό το δίκτυο: νόμους για την ίση αμοιβή και την ίση μεταχείριση στην εργασία· ασφαλή και δίκαιη πρόσβαση σε υπηρεσίες· προστασία από παρενόχληση και βία · και τη δυνατότητα υποβολής καταγγελίας, λήψης απόφασης και εφαρμογής της. Λειτουργούν μόνο όταν λειτουργεί ολόκληρο το σύστημα.
Τώρα φανταστείτε μια ατάκα να αρχίζει να αποτυγχάνει: τα δικαστήρια επιβραδύνονται ή πολιτικοποιούνται· τα εποπτικά όργανα χάνουν την ανεξαρτησία τους· οι δημοσιογράφοι ή η κοινωνία των πολιτών εκφοβίζονται· ή κάποιοι άνθρωποι αντιμετωπίζονται σιωπηλά ως «λιγότερο ίσοι» ενώπιον του νόμου.
Όπως μια βλάβη στο μετρό, η διαταραχή δεν περιορίζεται. Επηρεάζει όλο το δίκτυο και οι άνθρωποι που ήδη αντιμετωπίζουν εμπόδια είναι συνήθως οι πρώτοι που αισθάνονται τις επιπτώσεις.
Γι' αυτό το κράτος δικαίου έχει μεγαλύτερη σημασία από ποτέ: είναι το βασικό λειτουργικό σύστημα που καθιστά την προστασία της ισότητας των φύλων πραγματικά εφαρμόσιμη.
