ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΔΙΕΘΝΟΥΣ ΑΜΝΗΣΤΙΑΣ 2025/26: ΕΛΛΑΔΑ

 

Ελλάδα

Ασκήθηκαν ποινικές διώξεις εναντίον 21 αξιωματικών του Λιμενικού Σώματος για το ναυάγιο στην Πύλο το 2023. Επιβλήθηκε παράνομη τρίμηνη αναστολή πρόσβασης στο άσυλο για άτομα που έφτασαν στην Ελλάδα μέσω Βόρειας Αφρικής, η οποία αποτελεί διάκριση εις βάρος τους, με αποτέλεσμα μαζικές κρατήσεις σε ακατάλληλες συνθήκες. Νέος νόμος για την επιστροφή υπηκόων τρίτων χωρών επηρέασε αρνητικά τα δικαιώματά τους. Ξεκίνησε δίκη για κακούργημα εναντίον 24 εργαζομένων στον ανθρωπιστικό τομέα που είχαν παράσχει βοήθεια σε άτομα που βρίσκονταν σε κίνδυνο στη θάλασσα. Συνεχίστηκαν οι αναφορές για αδικαιολόγητη και υπερβολική χρήση βίας εναντίον ειρηνικών διαδηλωτριών/ών. Εισήχθη αμφιλεγόμενη γενική απαγόρευση διαδηλώσεων σε χώρους εκτός του κτηρίου της Βουλής. Ασκήθηκε έντονη κριτική σε νομοθεσία που αποσκοπούσε στην καταπολέμηση της έμφυλης βίας για την αποτυχία της να δώσει προτεραιότητα στην υποστήριξη των θυμάτων και στην πρόληψη. Τέσσερα στελέχη εταιρειών που συνδέονται με το σκάνδαλο κατασκοπευτικού λογισμικού Predator παραπέμφθηκαν σε δίκη. Συνεχίστηκαν οι αναφορές για επιθέσεις εναντίον μελών της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας. Πάνω από το ένα τέταρτο του πληθυσμού της χώρας βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Γενικό πλαίσιο

Πραγματοποιήθηκαν μαζικές διαδηλώσεις που απαιτούσαν δικαιοσύνη και λογοδοσία για τα θύματα, τις/τους επιζώσες/ώντες και τις οικογένειές τους στο πλαίσιο της καταστροφικής σιδηροδρομικής σύγκρουσης των τρένων στα Τέμπη το 2023, στο οποίο έχασαν τη ζωή τους 57 άνθρωποι. Τον Φεβρουάριο, ο Εθνικός Οργανισμός Διερεύνησης Αεροπορικών και Σιδηροδρομικών Ατυχημάτων και Ασφάλειας Μεταφορών κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η τραγωδία ήταν αποτέλεσμα συνδυασμού ανθρώπινου σφάλματος, κακής υποδομής και συστημικών αποτυχιών στη διαχείριση της σιδηροδρομικής ασφάλειας. 

Μεταξύ Ιουνίου και Αυγούστου, εν μέσω σφοδρού καύσωνα που πιθανά να ενισχύθηκε λόγω της κλιματικής αλλαγής, μεγάλες δασικές πυρκαγιές κατέστρεψαν δεκάδες χιλιάδες εκτάρια γης, στοίχισαν τη ζωή σε έναν άνδρα και προκάλεσαν ζημιές σε κατοικίες και βασικές υποδομές σε περιοχές όπως η Κρήτη, η Χίος, η Αττική και η Αχαΐα. 

Δικαιώματα προσφυγισσών/ων και μεταναστριών/ών 

Σε ιστορική απόφαση τον Ιανουάριο, το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) διαπίστωσε «ισχυρές ενδείξεις» συστηματικής πρακτικής παράνομων επαναπροωθήσεων στα χερσαία σύνορα με την Τουρκία το 2019. Περισσότερες υποθέσεις που αφορούν επαναπροωθήσεις παρέμεναν εκκρεμείς ενώπιον του Δικαστηρίου. ΜΚΟ εξέφρασαν ανησυχία για το γεγονός ότι, παρά την έναρξη πάνω από 200 εγχώριων ερευνών για καταγγελίες επαναπροωθήσεων μεταξύ 2019 και 2024, καμία δεν κατέληξε σε κατηγορίες εναντίον αξιωματούχων.

Τον Μάιο, ο εισαγγελέας του Ναυτοδικείου περάτωσε την προκαταρκτική εξέταση για τον ρόλο του Λιμενικού Σώματος στο ναυάγιο της Πύλου το 2023, στο οποίο έχασαν τη ζωή τους πάνω από 600 άνθρωποι, ασκώντας κακουργηματικές διώξεις εναντίον 17 αξιωματικών και παραπέμποντάς τους για περαιτέρω ανάκριση. Τον Νοέμβριο, εισαγγελέας του Εφετείου άσκησε ποινική δίωξη εναντίον τεσσάρων επιπλέον ανώτερων αξιωματικών του Λιμενικού. Στους κατηγορούμενους περιλαμβάνονταν το πλήρωμα και ο κυβερνήτης του περιπολικού σκάφους που, σύμφωνα με μαρτυρίες επιζουσών/ώντων, προκάλεσε την ανατροπή του αλιευτικού σκάφους κατά την προσπάθεια ρυμούλκησής του, καθώς και ο αρχηγός και ο πρώην αρχηγός του Λιμενικού Σώματος. 

Τον Οκτώβριο, το ΕΔΑΔ εξέδωσε απόφαση σε υπόθεση σχετική με θανατηφόρο ναυάγιο του 2018, καταδικάζοντας την Ελλάδα για παραβιάσεις του δικαιώματος στη ζωή λόγω ελλείψεων τόσο στις επιχειρήσεις διάσωσης όσο και στην έρευνα για το συμβάν. 

Τον Ιούνιο, η Επιτροπή Υπουργών του Συμβουλίου της Ευρώπης διέκοψε την εποπτεία εφαρμογής της ιστορικής απόφασης του ΕΔΑΔ, M.S.S. κατά Ελλάδας, η οποία αφορούσε ελλείψεις στις διαδικασίες ασύλου και στις συνθήκες διαβίωσης αιτουσών/ούντων άσυλο. Παρά τις εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων, του ΟΗΕ και ΜΚΟ που τεκμηρίωναν συνεχιζόμενες ελλείψεις, η Επιτροπή έκρινε ικανοποιητική την πρόοδο που σημείωσαν οι ελληνικές αρχές ως προς τη συμμόρφωσή τους. 

Μόλις έναν μήνα αργότερα, νομοθετική τροπολογία προέβλεψε την παράνομη και συνιστούσα διάκριση τρίμηνη αναστολή υποβολής αιτήσεων ασύλου από άτομα που έφταναν στα νησιά της Κρήτης και της Γαύδου μέσω Βόρειας Αφρικής, επιτρέποντας παράλληλα την αναγκαστική επιστροφή τους στη χώρα καταγωγής ή διέλευσης. Το ΕΔΑΔ εξέδωσε μέτρα προσωρινής δικαστικής προστασίας σε δύο υποθέσεις που αφορούσαν άτομα από το Σουδάν και την Ερυθραία που επλήγησαν από το μέτρο αυτό, διατάσσοντας την Ελλάδα να απέχει από την απομάκρυνσή τους εφόσον η καταχώριση των αιτημάτων ασύλου τους παρέμενε σε αναστολή. 

Τα άτομα που υπόκεινται στις νέες διατάξεις κρατούνταν σε μεγάλο βαθμό σε εγκαταστάσεις σε όλη την Ελλάδα, σε ορισμένες περιπτώσεις υπό ανεπαρκείς συνθήκες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή απέτυχε να αξιοποιήσει τα διαθέσιμα εργαλεία της προκειμένου να διασφαλίσει τη συμμόρφωση της Ελλάδας με τις υποχρεώσεις της στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. 

Καθ' όλη τη διάρκεια του έτους, αιτούσες/ούντες άσυλο που διέμεναν στις χρηματοδοτούμενες από την Ε.Ε. Κλειστές Ελεγχόμενες Δομές (ΚΕΔ) στα νησιά του Αιγαίου συνέχιζαν να υφίστανται «περιορισμούς της ελευθερίας» που ισοδυναμούσαν με παράνομη κράτηση. Τον Φεβρουάριο, το ΕΔΑΔ εξέδωσε μέτρα προσωρινής δικαστικής προστασίας για την προάσπιση παιδιών στη «ζώνη ασφαλείας» της Κλειστής Ελεγχόμενης Δομής Σάμου και για τη διασφάλιση της μετεγκατάστασής τους. 

Τον Σεπτέμβριο, η Βουλή ψήφισε νέο νόμο για την επιστροφή υπηκόων τρίτων χωρών, ο οποίος μείωσε την προστασία τους, σε ορισμένα σημεία κατά παράβαση του ισχύοντος δικαίου και των προτύπων της Ε.Ε., σηματοδοτώντας τιμωρητική κατεύθυνση στη μεταναστευτική πολιτική της χώρας. Ο νόμος ποινικοποίησε την παράτυπη διαμονή, διεύρυνε τις ποινές που συνδέονται με την παράτυπη είσοδο και έξοδο, παρέτεινε τη διάρκεια κράτησης πέραν των ορίων του δικαίου της Ε.Ε. και καθιέρωσε ηλεκτρονική παρακολούθηση ως μέτρο αποτροπής διαφυγής. Ο νόμος αυτός εμπνεύστηκε από, και ακολούθησε μια ευρέως επικριθείσα πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις επιστροφές, που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο και δεν είχε ακόμη καταστεί δεσμευτική στο τέλος του έτους. 

Τον Μάρτιο, το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε την απόφαση που χαρακτήριζε την Τουρκία ως ασφαλή τρίτη χώρα, κατόπιν απόφασης του 2024 του Δικαστηρίου της Ε.Ε. σχετικά με τη συμβατότητα τέτοιων χαρακτηρισμών με το δίκαιο της Ε.Ε., όταν η εν λόγω χώρα έχει αναστείλει τις επανεισδοχές. Η Τουρκία είχε αναστείλει τις επανεισδοχές από το 2020. ΜΚΟ εξέφρασαν ανησυχία για το γεγονός ότι νέα υπουργική απόφαση που εκδόθηκε τον Απρίλιο ουσιαστικά επανέφερε τον χαρακτηρισμό της Τουρκίας ως ασφαλούς τρίτης χώρας. 

Υπερασπιστές/στριες Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων 

Τον Ιούνιο, δικαστήριο της Αθήνας αθώωσε την υπερασπίστρια ανθρωπίνων δικαιωμάτων Αλεξία Τσούνη από κατηγορίες, μεταξύ άλλων για δυσφήμηση, οι οποίες φαίνεται να είχαν ασκηθεί ως απάντηση στο αντιρατσιστικό έργο και την ακτιβιστική δράση της υπέρ των προσφυγισσών/ύγων. 

Τον Δεκέμβριο, ξεκίνησε δίκη για κακούργημα εναντίον 24 εργαζομένων στον ανθρωπιστικό τομέα, μεταξύ των οποίων ο Ιρλανδός υπερασπιστής ανθρωπίνων δικαιωμάτων Sean Binder, οι οποίοι/ες διέσωσαν και περιέθαλψαν προσφύγισσες/ες και μετανάστριες/ες στο νησί της Λέσβου. Οι κατηγορίες περιελάμβαναν παράνομη διακίνηση μεταναστριών/ών και επέσυραν ποινές έως και 20 ετών φυλάκισης. Τον ίδιο μήνα, νομοθετική πρόταση εισήγαγε τη συμμετοχή σε εγγεγραμμένη ΜΚΟ ως επιβαρυντικό παράγοντα σε υποθέσεις παράνομης διακίνησης μεταναστριών/ών. 

Δικαίωμα στη ζωή 

Τον Ιούνιο, αστυνομικός κρίθηκε ένοχος για τον θανατηφόρο πυροβολισμό του Κώστα Φραγκούλη, ενός 16χρονου Ρομά αγοριού που είχε σκοτωθεί κατά τη διάρκεια καταδίωξης από αστυνομικούς στη Θεσσαλονίκη το 2022. 

Δικαίωμα στην ειρηνική συνάθροιση 

Σύμφωνα με αναφορές, η αστυνομία έκανε αδικαιολόγητη και υπερβολική χρήση βίας εναντίον διαδηλωτριών/ών και φωτορεπόρτερ κατά την αστυνόμευση διαδηλώσεων, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για τη σύγκρουση των τρένων στα Τέμπη και διαδηλώσεων αλληλεγγύης για τους/τις Παλαιστίνιους/ες. Υπήρξαν επίσης αναφορές για προσαγωγή ειρηνικών διαδηλωτριών/ών σε αστυνομικά τμήματα για ταυτοποίηση πριν και μετά τις διαδηλώσεις. Τον Ιούλιο, οι αρχές κατέφυγαν καταχρηστικά στην αντιρατσιστική νομοθεσία για να συλλάβουν ορισμένους/ες διαδηλωτές/τριες που εκδήλωναν αλληλεγγύη με τους/τις Παλαιστίνιους/ες στη Ρόδο. 

Τον Οκτώβριο, η Βουλή εισήγαγε γενική απαγόρευση διαδηλώσεων σε τμήματα της Πλατείας Συντάγματος στην Αθήνα, μπροστά από το κτήριο του κοινοβουλίου, με πρόσχημα την προστασία του μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτη. 

Παρέμειναν ανησυχίες για μακροχρόνια ατιμωρησία, αν και ορισμένα στελέχη των σωμάτων επιβολής του νόμου παραπέμφθηκαν σε δίκη για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων εις βάρος διαδηλωτριών/ών. 

Τον Φεβρουάριο, τρεις αστυνομικοί κρίθηκαν ένοχοι για πρόκληση «επικίνδυνης σωματικής βλάβης» στον Βασίλειο Μάγγο έξω από το δικαστήριο της Βόλου το 2020. Ο Βασίλειος Μάγγος είχε καταγγείλει την κακοποίησή του κατά τη σύλληψη και κράτησή του και απεβίωσε λίγες εβδομάδες αργότερα. Τον Νοέμβριο, έξι αστυνομικοί παραπέμφθηκαν σε δίκη με κατηγορίες βασανιστηρίων, «επικίνδυνης σωματικής βλάβης», έκθεσης σε κίνδυνο και αυθαίρετης κράτησης σε σχέση με την υπόθεση. 

Τον Αύγουστο, δύο ανώτεροι αξιωματικοί της αστυνομίας παραπέμφθηκαν σε δίκη για παράνομη παρεμπόδιση νόμιμης διαδήλωσης και απόπειρα πρόκλησης βαριάς σωματικής βλάβης εναντίον τουλάχιστον 10 δικηγόρων που συμμετείχαν σε διαδήλωση τον Μάρτιο του 2021. 

Δικαίωμα στην ιδιωτικότητα 

Τον Σεπτέμβριο, τέσσερα στελέχη δύο εταιρειών που συνδέονται με το σκάνδαλο κατασκοπευτικού λογισμικού Predator δικάστηκαν με πλημμεληματικές κατηγορίες για παραβίαση της νομοθεσίας περί απορρήτου των επικοινωνιών. Η δίκη βρισκόταν σε εξέλιξη στο τέλος του έτους. 

Βία κατά των γυναικών και των κοριτσιών 

Τον Ιανουάριο, νόμος που αποσκοπούσε στην καταπολέμηση της έμφυλης βίας με την ποινικοποίηση νέων μορφών βίας, όπως η διαδικτυακή παρενόχληση και η εκδικητική πορνογραφία, δέχθηκε κριτική από οργανώσεις προάσπισης των δικαιωμάτων των γυναικών για την έμφαση που δίνει στις αυστηρότερες κυρώσεις αντί για την πρόληψη και την υποστήριξη των θυμάτων. 

Δικηγόροι, ακτιβίστριες/ές και οργανώσεις προάσπισης των δικαιωμάτων των γυναικών συνέχισαν να εκφράζουν ανησυχίες για τον αντίκτυπο που έχει η εφαρμογή της νομοθεσίας του 2021 για τη «συνεπιμέλεια» στις γυναίκες και τα παιδιά που έχουν επιβιώσει από έμφυλη βία. 

Δικαιώματα ΛΟΑΤΚΙ ατόμων 

Συνεχίστηκαν οι αναφορές για επιθέσεις εναντίον μελών της ΛΟΑΤΚΙ κοινότητας. 

Τον Απρίλιο, η Βουλή ψήφισε νομοθεσία που ουσιαστικά αποκλείει τα ομόφυλα ζευγάρια  ανδρών και τους άνδρες χωρίς σύντροφο από την πρόσβαση στην παρένθετη μητρότητα. 

Οικονομικά, κοινωνικά και πολιτιστικά δικαιώματα 

Έκθεση του Ελληνικού Δικτύου για την Καταπολέμηση της Φτώχειας τον Οκτώβριο κατέδειξε ότι το 26,9% του πληθυσμού της χώρας βρισκόταν σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού και ότι η παιδική φτώχεια παρέμενε υψηλή σε ποσοστό 22,4%. 

Αμφιλεγόμενο νομοσχέδιο που εγκρίθηκε τον Οκτώβριο επέτρεψε σε ορισμένους/ες εργαζομένους/ες του ιδιωτικού τομέα να εργάζονται εθελοντικά 13 ώρες ημερησίως για έως και 37,5 ημέρες ετησίως. Ο νόμος επικρίθηκε από εργατικά σωματεία και κόμματα της αντιπολίτευσης και πυροδότησε πανελλαδικές απεργίες και διαδηλώσεις. 

Δικαιώματα αντιρρησιών συνείδησης 

Τον Δεκέμβριο, εκφράστηκαν ανησυχίες σχετικά με νομοσχέδιο που εισήγαγε τροποποιήσεις στη νομοθεσία για τις ένοπλες δυνάμεις, καθώς απέτυχε να αναγνωρίσει το δικαίωμα στην αντίρρηση συνείδησης στη στρατιωτική θητεία σύμφωνα με τα διεθνή πρότυπα ανθρωπίνων δικαιωμάτων: η εναλλακτική κοινωνική υπηρεσία παρέμενε τιμωρητική και συνιστούσα διάκριση ενώ η αξιολόγηση αιτήσεων για αναγνώριση καθεστώτος αντιρρησία συνείδησης δεν ήταν ακόμη πλήρως υπό τον έλεγχο πολιτικών αρχών. 

Δικαίωμα σε υγιές περιβάλλον 

Τον Νοέμβριο, το Παγκόσμιο Ταμείο για τη Φύση (WWF) επισήμανε ότι οι συμφωνίες της Ελλάδας για εξόρυξη υδρογονανθράκων με μεγάλες πετρελαϊκές εταιρείες και η μακροπρόθεσμη δέσμευσή της να εισάγει υγροποιημένο φυσικό αέριο από τις ΗΠΑ θα οδηγήσουν σε δεκαετίες εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα, σε περιβαλλοντικούς κινδύνους και σε οικονομική υποβάθμιση.

Διαβάστε ολόκληρη την ετήσια έκθεση εδώ.

Διαβάστε την ειδική ενότητα για την Ελλάδα εδώ.

https://www.amnesty.gr/

 

Επίσκεψη του 3ου ΓΕΛ Θήβας στο Συμβουλευτικό Κέντρο Γυναικών Δήμου Θηβαίων στο πλαίσιο προγράμματος Erasmus

 

Μαθήτριες/ες του 3ου ΓΕΛ Θήβας με μαθητές/τριες από τη Σικελία και με συνοδούς καθηγήτριες, συμμετέχοντας σε Erasmus πρόγραμμα,επισκέφθηκαν το Συμβουλευτικό Κέντρο Υποστήριξης Γυναικών Δήμος Θηβαίων / Municipality of Thebes ,ενημερώθηκαν για τις προσφερόμενες υποστηρικτικές υπηρεσίες του Κέντρου και έστειλαν το δικό τους μήνυμα κατά της εμφυλης βίας.

Το group των επισκεπτών/τριών χαιρέτησαν η Γενική Διευθύντρια και ο Γενικός γραμματέας του Δήμου Θηβαίων, Κα Kelly Nasi - Κεράσια Νταναση και κος Γιώργος Ι. Παπασπύρου.

Ένα διαδημοτικό φόρουμ που με την καθοδήγηση των νέων προωθεί την ουσιαστική ισότητα των φύλων σε τοπικό επίπεδο

Εγχειρίδιο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση

Το παρόν Εγχειρίδιο για την Τοπική Αυτοδιοίκηση αναπτύχθηκε στο πλαίσιο του Πακέτου 

Εργασίας 5 (WP5 – Disseminating the message for substantive gender equality in local 

government: D5.3) του χρηματοδοτούμενου από την Ευρωπαϊκή Ένωση Έργου με τον τίτλο 

«Cities4Her: 

An inter-municipal youth-led forum for substantive gender equality in local decision making» 

(CERV Programme). 

Το Έργο Cities4Her (2023-2025) σχεδιάστηκε από την Ελληνική Εταιρεία Τοπικής 

Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης (ΕΕΤΑΑ) και υλοποιήθηκε υπό το συντονισμό της με τη 

συμμετοχή του Τμήματος Επικοινωνίας και Μέσων Μαζικής Ενημέρωσης του Εθνικού και 

Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ), της ActionAid Hellas, του Δήμου Θέρμης, 

του Δήμου Παγγαίου, του Δήμου Καβάλας και του Δήμου Λαρισαίων.

Σκοπός του Έργου ήταν η προώθηση της Ευρωπαϊκής Χάρτας για την Ισότητα Γυναικών και 

Ανδρών στις Τοπικές Κοινωνίες με την υποστήριξη 4 Δημοτικών Συμβουλίων Νέων.

Τα συμπεράσματα της πιλοτικής παρέμβασης του Έργου και οι συστάσεις πολιτικής που 

προέκυψαν από αυτά τροφοδοτούν το περιεχόμενο του παρόντος Εγχειριδίου, 

με σκοπό να αποτελέσει ένα λειτουργικό πλαίσιο αναφοράς για την τοπική 

αυτοδιοίκηση για την ουσιαστική ενσωμάτωση της οπτικής του φύλου από τον 

προγραμματισμό έως την αποτίμηση των αποτελεσμάτων των πολιτικών της.

Ένα διαδημοτικό φόρουμ που με την καθοδήγηση των νέων προωθεί την ουσιαστική 

ισότητα των φύλων σε τοπικό επίπεδο

Η Λάχμπιμπ -επικεφαλής της ΕΕ για την ισότητα- αποκλείει νέους νόμους της ΕΕ για την ισότητα των φύλων

 

(Φωτογραφία από Dursun Aydemir/Anadolu μέσω Getty Images)

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν έχει σχέδια για νέες νομοθετικές προτάσεις σχετικά με την ισότητα των φύλων ή για την αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών και του βιασμού, δήλωσε σήμερα στους ευρωβουλευτές   η Χάτζα Λάχμπιμπ,   επικεφαλής της ΕΕ για την ισότητα.

Ο επίτροπος ισότητας κάλεσε τους βουλευτές του ΕΚ να ασκήσουν πίεση στις χώρες καταγωγής τους για την επιβολή της ισχύουσας νομοθεσίας της ΕΕ .

«Δεν νομίζω ότι θα υπάρξει νέα νομοθεσία», είπε, αναγνωρίζοντας παράλληλα ότι «ο δρόμος μπροστά είναι ακόμα μακρύς» και ότι τα δικαιώματα των γυναικών «τίθενται τώρα υπό αμφισβήτηση».

«Έχουμε πέντε νομοθετικές πράξεις που πρέπει να εφαρμοστούν – θα επικεντρωθούμε στην επιβολή τους», πρόσθεσε, αναφερόμενη στις οδηγίες, συμπεριλαμβανομένων εκείνων για τη διαφάνεια των αμοιβών και για την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών.

Η ανακοίνωση αυτή έρχεται καθώς οι ευρωβουλευτές της Επιτροπής Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων (FEMM) επεξεργάζονται αυτή τη στιγμή διάφορες εκθέσεις σχετικά με αυτά τα ζητήματα. Η πρώτη από αυτές , της Joanna Scheuring-Wielgus (Πολωνία, Σοσιαλιστές και Δημοκρατικοί), στοχεύει να βασίσει τον ορισμό του βιασμού στην έννοια της συναίνεσης και θα τεθεί σε ψηφοφορία κατά την επόμενη σύνοδο ολομέλειας.

Επιδιώκοντας να καθησυχάσει τους ευρωβουλευτές, ο Lahbib δήλωσε ότι η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ χαρτογραφεί επί του παρόντος, μετά την υπόθεση Pélicot στη Γαλλία , την ισχύουσα νομοθεσία σε ολόκληρη την ΕΕ, προκειμένου να επιτευχθεί μια «καλύτερη συνολική εικόνα» για το τι γίνεται σε ολόκληρη την ένωση, χωρίς να δεσμευτεί για οποιαδήποτε νομική παρακολούθηση.

Παράλληλα, οι ευρωβουλευτές εργάζονται επίσης πάνω σε μια άλλη έκθεση , με επικεφαλής τον Μπίλι Κέλεχερ (Ιρλανδία, Renew) και τίτλο «ανισότητες μεταξύ των φύλων στην υγεία, ειδικά όσον αφορά τις ειδικές συνθήκες που αφορούν το φύλο». Το κείμενο στοχεύει ειδικότερα να επισημάνει τις ανισότητες που βασίζονται στο φύλο στην υγειονομική περίθαλψη και ζητά πολιτική δράση σε επίπεδο ΕΕ.

Η Βελγίδα επίτροπος αναγνώρισε ότι η απουσία νέων νομοθετικών προτάσεων θα απογοητεύσει ορισμένους ευρωβουλευτές. Ωστόσο, προσπάθησε να υπερασπιστεί το ιστορικό της, επισημαίνοντας την – ανάμεικτη – συνέχεια της πρωτοβουλίας «Η Φωνή μου, η Επιλογή μου» , η οποία στοχεύει να εγγυηθεί την πρόσβαση σε ασφαλείς αμβλώσεις σε ολόκληρη την ΕΕ και δίνει βασικό ρόλο στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

«Η δουλειά σας είναι να ασκείτε πίεση – να ασκείτε πιέσεις στα κράτη μέλη. Η μπάλα είναι στο γήπεδό τους. Τους έχω γράψει, έχω πραγματοποιήσει συναντήσεις, έχω προσκαλέσει ορισμένες χώρες της G7, όπως η Γαλλία, να ηγηθούν δίνοντας το παράδειγμα και αντλώντας από το ταμείο που προβλέπεται για το My Voice My Choice. Αλλά θα κινηθούν μόνο αν τους ασκήσετε πίεση», είπε.

Τα ζητήματα που σχετίζονται με την ισότητα των φύλων και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών είναι ιδιαίτερα ευαίσθητα για την Ευρωπαία Επίτροπο, καθώς άπτονται άμεσα της εθνικής κυριαρχίας και των διαφορετικών πολιτισμικών προσεγγίσεων στην ισότητα σε ολόκληρη την ΕΕ.

Επίσης, την Τρίτη, δέχτηκε κριτική στην επιτροπή FEMM από ακροδεξιούς ευρωβουλευτές, όπως η Maria de la Pisa Carrion, η οποία πιστεύει ότι η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ισότητα των φύλων προωθεί μια «αφυπνισμένη ατζέντα».

«Εάν τα κράτη μέλη αρνηθούν, είναι δική τους αρμοδιότητα. Δεν είμαστε εδώ για να επιβάλουμε νέους κανόνες και παραδόσεις. Δεν είμαστε εδώ για να επιβάλουμε ισότητα - την θέλουμε επειδή γνωρίζουμε ότι είναι καλό», δήλωσε ο Lahbib.

(bms, bw)

https://www.euractiv.com/news/lahbib-rules-out-new-eu-gender-equality-laws/

Πασχαλινές Ευχές

 --------------------------------------------------

Συμβουλευτικό Κέντρο Υποστήριξης Γυναικών Θυμάτων Βίας

Δήμου Θηβαίων

Δημαρχείο Θήβας

Κώστα Κουρκούτη 3 (πρώην Κύπρου 3) ΤΚ 32200 ,Θήβα

Τηλ : 2262089576/ 2262089574

e-mail: symvouleutiko@thiva.gr    

website: www.sumvouleutikothivas.blogspot.gr

 

Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Στρατηγική για την Ισότητα των Φύλων 2026-2030 (Gender Equality Strategy 2026-2030)

 

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε στις 5 Μαρτίου 2026 τη Στρατηγική για την Ισότητα των Φύλων 2026-2030 (Gender Equality Strategy 2026-2030).

Η ισότητα των φύλων συνιστά βασική αξία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, κατοχυρωμένη στις ιδρυτικές της συνθήκες και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων, απαραίτητη προϋπόθεση για την επίτευξη των στρατηγικών στόχων της Ε.Ε. Η Ευρωπαϊκή Ένωση σημειώνει σταθερά ανοδική πορεία ως προς την προώθηση της ισότητας των φύλων, η οποία θεμελιώνεται σε στέρεες νομοθετικές πρωτοβουλίες. Ωστόσο, όπως επισημαίνει το Ευρωπαϊκό Ινστιτούτο για την Ισότητα των Φύλων (EIGE, 2025), απαιτούνται τουλάχιστον 50 ακόμη χρόνια για την επίτευξη πλήρους έμφυλης ισότητας στην Ε.Ε. Βιώνουμε, μάλιστα, σε διεθνές επίπεδο, μία ιδιαίτερα κρίσιμη περίοδο, κατά την οποία η πρόοδος που έχει επιτευχθεί απειλείται. Θεμελιώδη δικαιώματα των γυναικών δέχονται επίθεση, τα αφηγήματα κατά του φύλου (anti-gender narratives) ενισχύονται και κανονικοποιούνται– και με τη συμβολή της τεχνητής νοημοσύνης. Η διατήρηση των με διαχρονικές προσπάθειες κεκτημένων δεν είναι αυτονόητη.

Εκπονώντας τη Στρατηγική για την Ισότητα των Φύλων 2026-2030, η Ε.Ε. επιβεβαιώνει τη δέσμευσή της για την προώθηση της έμφυλης ισότητας, τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό της. Η Στρατηγική ακολουθεί διττή προσέγγιση, συνδυάζοντας τις στοχευμένες δράσεις με τη συστηματική ενσωμάτωση της διάστασης του φύλου σε όλους τους τομείς πολιτικών, ενώ παράλληλα εφαρμόζει μια διαθεματική οπτική, υπογραμμίζοντας τη σημασία της διασταύρωσης του φύλου –βιολογικού και κοινωνικού- με άλλους λόγους διάκρισης για τη διαμόρφωση των εμπειριών των ατόμων. H Στρατηγική αποσκοπεί μεν στην ενδυνάμωση των γυναικών και των κοριτσιών, αντιμετωπίζει όμως και τους άνδρες και τα αγόρια ως ενεργούς δρώντες και ωφελούμενους από την προώθηση της έμφυλης ισότητας.

Η Στρατηγική για την Ισότητα των Φύλων 2026-2030 θεμελιώνεται στις οκτώ αρχές του Χάρτη πορείας για τα δικαιώματα των γυναικών (E.C., 2025).

• Αρχή πρώτη:  Απαλλαγή από την έμφυλη βία – δικαίωμα στην ασφάλεια και την αξιοπρέπεια

• Αρχή δεύτερη: Ύψιστα πρότυπα σωματικής και ψυχικής υγείας

• Αρχή τρίτη: Ίση αμοιβή, οικονομική ενδυνάμωση και οικονομική ανεξαρτησία

• Αρχή τέταρτη: Ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και ιδιωτικής ζωής και ισότητα των φύλων στη φροντίδα

• Αρχή πέμπτη: Ίσες ευκαιρίες απασχόλησης και κατάλληλες συνθήκες εργασίας

• Αρχή έκτη: Υψηλής ποιότητας και χωρίς αποκλεισμούς εκπαίδευση και κατάρτιση

• Αρχή έβδομη: Ενεργός, ισότιμη και ασφαλής συμμετοχή στη δημόσια και πολιτική ζωή

• Αρχή όγδοη: Θεσμικοί μηχανισμοί για την προώθηση της ισότητας των φύλων

 Στρατηγική για την Ισότητα των Φύλων 2026-2030 (Gender Equality Strategy 2026-2030)

Social Policy

Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρηση Εργασίας: ΕΤΗΣΙΑ ΕΚΘΕΣΗ ΕΤΟΥΣ 2025/ «Μηδενική Ανοχή…Μηδενική Σιωπή στη Βία & Παρενόχληση στην εργασία»

 

ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΗ ΑΡΧΗ ΕΠΙΘΕΩΡΗΣΗΣ ΕΡΓΑΣΙΑΣ 

30 Μαρτίου 2026 

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΥΠΟΥ 

Μετάβαση σε ένα εργασιακό περιβάλλον  μηδενικής ανοχής στη βία και παρενόχληση Η Επιθεώρηση Εργασίας δίνει στη δημοσιότητα τη νέα ετήσια έκθεση για τη βία και παρενόχληση στην εργασία, καταγράφοντας με σαφήνεια την εξέλιξη ενός φαινομένου που παραμένει σύνθετο, αλλά πλέον αντιμετωπίζεται με πιο αποτελεσματικά εργαλεία και αυξημένη θεσμική ετοιμότητα. Τα στοιχεία της έκθεσης επιβεβαιώνουν ότι η βία και η παρενόχληση στην εργασία εξακολουθούν να εκδηλώνονται κυρίως με ψυχολογικές και λεκτικές μορφές (79%), ενώ τα περιστατικά σωματικής βίας (15%) και σεξουαλικής παρενόχλησης (6%) εμφανίζονται σε χαμηλότερα ποσοστά. Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη διαχρονικά αυξητική τάση υποβολής επώνυμων καταγγελιών για εργατικές διαφορές βίας και παρενόχλησης ενώπιον της Επιθεώρησης Εργασίας, η οποία καταγράφεται με συνέπεια όλα τα έτη ισχύος του προστατευτικού θεσμικού πλαισίου, από το 2021. Συνολικά, το 2025 καταγράφηκαν 455 αιτήσεις εργατικών διαφορών σχετικών με περιστατικά βίας και παρενόχλησης, ποσοστό αυξημένο κατά 43% σε σχέση με το 2024. 

Η εξέλιξη αυτή δεν αντανακλά μόνο την έκταση του φαινομένου, αλλά ταυτόχρονα επιδεικνύει αισιόδοξη αύξηση της ορατότητας, επιβεβαιώνοντας την ολοένα ενισχυόμενη αφύπνιση των εργαζομένων ως προς τα δικαιώματά τους, καθώς και την αυξανόμενη εμπιστοσύνη τους στους θεσμικούς μηχανισμούς προστασίας. Εξαιρετικά ενθαρρυντικό είναι το διαχρονικά υψηλό ποσοστό επίλυσης των υποθέσεων μέσω της ειδικής διαδικασίας εργατικών διαφορών. Το 37% των διαφορών επιλύθηκε με τη λήψη μέτρων συμμόρφωσης, ενώ ποσοστό 6% ματαιώθηκε, κυρίως λόγω ανακλητικών δηλώσεων μετά από επίτευξη συμφωνίας ενόψει της προγραμματισμένης συζήτησης, γεγονός που καταδεικνύει ότι ο εξωδικαστικός αυτός μηχανισμός λειτουργεί ακόμη και σε πρώιμο στάδιο αποφασιστικά ως πεδίο επίλυσης και αυξάνει ουσιαστικά το συνολικό ποσοστό αποτελεσματικής διαχείρισης σε επίπεδα άνω του 40%. Αξιοσημείωτη εντός του 2025 είναι η αύξηση των εργατικών διαφορών σε δέκα από μόλις μία το 2024, κατά τις οποίες εφαρμόστηκε το ειδικό διοικητικό μέτρο έκδοσης εντολής με άμεση εκτελεστική ισχύ λήψης προσωρινών μέτρων. 

Στις εννέα από τις εν λόγω υποθέσεις η συγκεκριμένη εντολή είχε καταλυτική επίδραση στην επίτευξη του στόχου της ουσιαστικής επίλυσης τους, προς την κατεύθυνση της διατήρησης της εργασιακής σχέσης και της αποκατάστασης του κλίματος ομαλότητας, με την αποτροπή επανάληψης των καταγγελλόμενων παρενοχλητικών συμπεριφορών. Επίσης, το ότι η πλειονότητα των περιστατικών (73%) εντοπίζεται σε σχέσεις κάθετης ιεραρχικής εξάρτησης υπογραμμίζει τη σημασία της ιεραρχικής ισχύος ως κρίσιμου παράγοντα εκδήλωσης τέτοιας φύσεως παραβατικών συμπεριφορών.  Η αύξηση κατά 8% (21,8% έναντι 14% το 2024) καταγγελιών από τις νεότερες ηλικίες (25-34 ετών) αναδεικνύει την αύξηση του θάρρους με αντίστοιχη μείωση της ανοχής και της σιωπής των νέων απασχολούμενων, απέναντι στις απαξιωτικές και προσβλητικές συμπεριφορές στους χώρους εργασίας. Σημαντική είναι και η μεταβολή στη σύνθεση των καταγγελλομένων προσώπων. Το 2025, οι γυναίκες αντιστοιχούν στο 38% των καταγγελλομένων, έναντι 30% το 2024, ενώ οι άνδρες παραμένουν πλειοψηφία με 62%. Αξιοσημείωτη είναι η για πρώτη φορά καταγραφή σεξουαλικής παρενόχλησης μεταξύ γυναικών (10%), καθώς και από άνδρα προς άνδρα (11%), γεγονός που ενισχύει την ανάγκη προσέγγισης του φαινομένου κυρίως ως ζήτημα παραβίασης της προσωπικής αξιοπρέπειας στον εργασιακό χώρο, ανεξαρτήτως φύλου των εμπλεκομένων. Στην έκθεση για το 2025 εισάγεται για πρώτη φορά η έννοια του δείκτη παραβατικότητας, ο οποίος διαμορφώνεται στο 9%, με σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των κλάδων και υψηλότερες τιμές που αγγίζουν το 23% σε επιμέρους δραστηριότητες, όπως οι υπηρεσίες υγείας και η διαχείριση ακινήτων, τα κέντρα αισθητικής και τα κομμωτήρια, οι νομικές και λογιστικές δραστηριότητες. Είναι αξιοσημείωτο ότι οι κλάδοι του λιανικού εμπορίου (8%), του χονδρικού εμπορίου και των καταλυμάτων (9%) και της εστίασης (12%), κυμαίνονται πλησίον του συνολικού δείκτη και ως αποτέλεσμα στοχευμένων δράσεων ευαισθητοποίησης και ελέγχων εντός του 2025. 

Ο δείκτης παραβατικότητας, συνολικά και ανά δραστηριότητα, υπολογίζεται με βάση το πηλίκο των διαπιστωθεισών παραβάσεων προς το σύνολο των περιπτώσεων, ενοποιώντας ουσιαστικά τα δεδομένα των εργατικών διαφορών, των καταγεγραμμένων ελέγχων και του μητρώου των παραβατών εργοδοτών, κατά των οποίων έχει επιβληθεί διοικητική κύρωση για παράβαση της απαγόρευσης βίας και παρενόχλησης στην εργασία. Η ανάλυση των δεδομένων καταδεικνύει επίσης ότι οι πιθανότητες επίλυσης διαφορών αυξάνονται σημαντικά όταν η εργασιακή σχέση παραμένει ενεργή, γεγονός που υπογραμμίζει τη σημασία της έγκαιρης ενεργοποίησης και παρέμβασης. 

«Η έκθεση του 2025 σκιαγραφεί μια εικόνα σταδιακής ωρίμανσης του συστήματος αντιμετώπισης της βίας και παρενόχλησης στην εργασία. Περισσότερες καταγγελίες, λιγότερη σιωπή, μεγαλύτερη εμπιστοσύνη στους θεσμούς και βελτιωμένη αποτελεσματικότητα. Η παρούσα έκθεση φιλοδοξεί να αποτελέσει ένα χρήσιμο εργαλείο πληροφόρησης και τεκμηρίωσης για τη δημόσια διοίκηση, τους κοινωνικούς εταίρους και τον κόσμο της εργασίας εν γένει, συμβάλλοντας στη διαμόρφωση αποτελεσματικών πολιτικών και πρακτικών για την πρόληψη και την αντιμετώπιση της βίας και της παρενόχλησης στην εργασία, προς όφελος της κοινωνικής συνοχής και της προστασίας της αξιοπρέπειας στην εργασία. Με εφαλτήριο τη μέχρι στιγμής τεχνογνωσία της Επιθεώρησης Εργασίας επί των επίμαχων ζητημάτων, θα συνεχίσουμε σθεναρά την προσπάθεια περαιτέρω διαφώτισης και ενδυνάμωσης του συνόλου της κοινωνίας μας απέναντι του φαινομένου, με όποια μορφή και ένταση κι αν εκδηλώνεται», σημειώνει η Γεωργία Βαζάκη, επικεφαλής του αυτοτελούς τμήματος για την παρακολούθηση της βίας και παρενόχλησης στην εργασία. 

Ετήσια Έκθεση 2025

https://www.hli.gov.gr/organismos/ektheseis-pepragmenon/ektheseis-pepragmenon-parakolouthisis-tis-vias-kai-tis-parenochlisis-stin-ergasia/