Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών, αλλά οι προσπάθειες για την πρόληψη της βίας πριν αυτή συμβεί εξακολουθούν να υστερούν σε σχέση με άλλους τομείς εθνικής δράσης, σύμφωνα με την ετήσια έκθεση της GREVIO για το 2025.
Η GREVIO – η ανεξάρτητη ομάδα εμπειρογνωμόνων του 46μελούς Συμβουλίου της Ευρώπης που είναι υπεύθυνη για την παρακολούθηση της εφαρμογής της Σύμβασης για την πρόληψη και την καταπολέμηση της βίας κατά των γυναικών και της ενδοοικογενειακής βίας (Σύμβαση της Κωνσταντινούπολης) – διαπίστωσε ότι τα κράτη έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο στην αντιμετώπιση της βίας κατά των γυναικών, αλλά η συνεπής επένδυση στην πρόληψη είναι το κλειδί για καλύτερα αποτελέσματα.
Αυτή είναι η έβδομη γενική έκθεση της ομάδας, η οποία καλύπτει τις δραστηριότητές της από τον Ιανουάριο έως τον Δεκέμβριο του 2025. Εξετάζει τις εξελίξεις στην εφαρμογή της συνθήκης, με μια κεντρική ενότητα που εξετάζει την πρωτογενή πρόληψη: μέτρα που έχουν σχεδιαστεί για την αντιμετώπιση των στάσεων, των στερεοτύπων, των συμπεριφορών και των ανισοτήτων που επιτρέπουν την ανάπτυξη βίας.
Η έκθεση σημειώνει ότι περισσότερα συμβαλλόμενα μέρη της συνθήκης ευθυγραμμίζουν τη νομοθεσία τους με τις απαιτήσεις της. Η πρόοδος περιλαμβάνει την ποινικοποίηση της ψυχολογικής βίας, την υιοθέτηση ορισμών του βιασμού που βασίζονται στη συναίνεση και την αυστηρότερη αντιμετώπιση της βίας μεταξύ συντρόφων.
Έχει επίσης παρατηρήσει την καθιέρωση περισσότερων εξειδικευμένων υπηρεσιών υποστήριξης και βελτιώσεις στη συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων φορέων. Η βία κατά των γυναικών αναγνωρίζεται ολοένα και περισσότερο ως παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Κατά τη διάρκεια του 2025, η GREVIO δημοσίευσε την έκθεση αξιολόγησης βάσης για το Ηνωμένο Βασίλειο και επτά πρώτες θεματικές εκθέσεις αξιολόγησης για άλλα μέρη της Σύμβασης. Διεξήγαγε επίσης εννέα επισκέψεις αξιολόγησης χωρών και ξεκίνησε τη διαδικασία αξιολόγησης βάσης σχετικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Παρά την πρόοδο, το έργο παρακολούθησης της ομάδας «έχει δείξει με συνέπεια ότι η πρωτογενής πρόληψη παραμένει μια από τις πιο αδύναμες πτυχές των εθνικών αντιδράσεων», δήλωσε η πρόεδρος της GREVIO, Μαρία-Ανδριανή Κωστοπούλου.
Οι εκστρατείες ευαισθητοποίησης είναι πολύτιμες, τονίζει η έκθεση, αλλά δεν μπορούν από μόνες τους να μεταμορφώσουν τους κοινωνικούς κανόνες, τη συμπεριφορά και τις άνισες σχέσεις εξουσίας που αποτελούν τη βάση της βίας. Η αποτελεσματική πρόληψη απαιτεί μακροπρόθεσμα, κατάλληλα χρηματοδοτούμενα και τεκμηριωμένα μέτρα που εφαρμόζονται σε σχολεία, χώρους εργασίας, κοινότητες, μέσα ενημέρωσης και ψηφιακή σφαίρα.
Εντόπισε επίσης επίμονη σύγχυση μεταξύ της πρωτογενούς πρόληψης, της έγκαιρης παρέμβασης και των μέτρων αντιμετώπισης της βίας που έχει ήδη συμβεί. Η χρηματοδότηση που διατίθεται ειδικά για την πρωτογενή πρόληψη είναι δύσκολο να προσδιοριστεί, ενώ τα προγράμματα συχνά εισάγονται χωρίς αυστηρή αξιολόγηση του κατά πόσον μειώνουν τη βία ή αλλάζουν τη συμπεριφορά με την πάροδο του χρόνου.
Η έκθεση επισημαίνει ενθαρρυντικές προσεγγίσεις, συμπεριλαμβανομένων σχολικών προγραμμάτων που αντιμετωπίζουν τα στερεότυπα των φύλων και τις υγιείς σχέσεις, πρωτοβουλιών που αφορούν άνδρες και αγόρια, κοινοτικών προγραμμάτων και εκπαίδευσης φεμινιστικής αυτοάμυνας βασισμένης σε τεκμηριωμένα στοιχεία.
Παραδείγματα περιλαμβάνουν προσπάθειες πρόληψης που αφορούν άνδρες και αγόρια στο Βέλγιο, την Ολλανδία, τη Σερβία και το Ηνωμένο Βασίλειο· πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση της κακοποίησης που βασίζεται στην εικόνα και άλλων μορφών ψηφιακής βίας· και ειδική χρηματοδότηση για οργανισμούς που εργάζονται για την πρόληψη του ακρωτηριασμού των γυναικείων γεννητικών οργάνων στην Πορτογαλία. Το εθνικό πρόγραμμα της Ολλανδίας για τη σεξουαλικά παραβατική συμπεριφορά και τη σεξουαλική βία έχει επίσης αρχίσει να δείχνει θετικά αποτελέσματα, σύμφωνα με μια προκαταρκτική αξιολόγηση.
Ωστόσο, τέτοιες πρακτικές παραμένουν πολύ περιορισμένες. Οι οργανώσεις για τα δικαιώματα των γυναικών εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν ανασφαλή, βραχυπρόθεσμη χρηματοδότηση, ενώ τα μέτρα πρόληψης συχνά επικεντρώνονται κυρίως στην ενδοοικογενειακή βία και όχι σε όλες τις μορφές βίας κατά των γυναικών που καλύπτονται από τη σύμβαση.
Η έκθεση προειδοποιεί επίσης για την αυξανόμενη συχνότητα εμφάνισης βίας που διευκολύνεται από την τεχνολογία και επιβλαβούς σεξουαλικής συμπεριφοράς μεταξύ των νεότερων ατόμων, όπως ο στραγγαλισμός, συμπεριλαμβανομένης συμπεριφοράς που συνδέεται με την πρώιμη έκθεση σε βίαιη πορνογραφία.
«Δεν πρόκειται για μεμονωμένα ευρήματα. Πρόκειται για επαναλαμβανόμενα μοτίβα που αναδύονται σε διαφορετικά νομικά συστήματα, κοινωνικά πλαίσια και περιοχές της Ευρώπης», δήλωσε ο πρόεδρος της GREVIO.Η έκθεση καλύπτει την παρακολούθηση και τις δραστηριότητες της ομάδας κατά τη διάρκεια του 2025. Τα γεγονότα και οι εξελίξεις που έλαβαν χώρα φέτος δεν αντικατοπτρίζονται στην έκθεση.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου