... 1 στις 3 γυναίκες κάποια στιγμή στη ζωή της θα αντιμετωπίσει σωματική, ψυχολογική ή σεξουαλική βία από τον σύντροφό της-1 στις 5 γυναίκες θα πέσει θύμα βιασμού ή απόπειρας βιασμού-Δεν είσαι η Μόνη...Δεν είσαι Μόνη....-24ωρη Γραμμή SOS 15900- Συμβουλευτικό Κέντρο Υποστήριξης Γυναικών Θυμάτων Βίας Δήμου Θηβαίων

Πέμπτη 19 Σεπτεμβρίου 2019

Κύπρος:Η στείρωση ως αντισύλληψη – ένα έμφυλο ταμπού σε συζήτηση

Η «υπογραφή και συγκατάθεση συζύγου» στο μικροσκόπιο της κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων
ΤΟΥ ΜΑΡΙΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ
Άλλο ένα έμφυλο θέμα ταμπού, η  επιλογή στείρωσης στα δημόσια και ιδιωτικά νοσηλευτήρια ως αντισύλληψη και η γενικότερη σεξουαλική και αναπαραγωγική υγεία που αφορά κυρίως τη γυναίκα και το δικαίωμα της να αποφασίζει η ίδια για το σώμα της, έφερε στον δημόσιο διάλογο η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής στη συνεδρία της τη Δευτέρα 9 Σεπτεμβρίου 2019. Το ενέγραψε για συζήτηση η βουλευτίνα του ΔΗΣΥ Αννίτα Δημητρίου «για να εξεταστεί το φαινόμενο που παρατηρείται στα νοσηλευτήρια (δημόσια και ιδιωτικά) να ζητείται η γραπτή συγκατάθεση του/της συζύγου /συντρόφου στις περιπτώσεις στείρωσης (περίδεσης σαλπίγγων για τις γυναίκες ή της βαζεκτομής για τους άνδρες), χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε νομοθετική ρύθμιση», όπως είπε. Από πληροφορίες που έχω καταγράψει – πρόσθεσε – οι γιατροί, χωρίς ακριβώς να γνωρίζουν την ακριβή νομική διάσταση αυτού του θέματος, προσθέτουν χειρόγραφα το «υπογραφή και συγκατάθεση συζύγου» και χωρίς αυτήν αρνούνται να προχωρήσουν στη σχετική επέμβαση. Ενδέχεται έτσι να παραβιάζονται τα δικαιώματα όσων ανδρών και γυναικών επιθυμούν να προβούν σε στείρωση και πρέπει να ληφθούν τα δέοντα μέτρα για να διορθωθεί αυτή η αναχρονιστική πρακτική. Θα συνεχιστεί η συζήτηση σε κατοπινό στάδιο και θα κληθεί και ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας σε σχέση και με το γενικότερο ζήτημα της έλλειψης μεθόδων αντισύλληψης στην Κύπρο. Επίσης θα κληθούν να δώσουν τις απόψεις και τις θέσεις τους οι Υπηρεσίες Κοινωνικής Ευημερίας και η Νομική Υπηρεσία».
Στη συζήτηση συμμετείχαν εκπρόσωποι του Γραφείου της Επιτρόπου Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, του Υπουργείου Υγείας, της Παγκύπριας Γυναικολογικής και Μαιευτικής Εταιρείας, του Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου (MIGS), του Κυπριακού Συνδέσμου Οικογενειακού Προγραμματισμού, του Συνδέσμου Ψυχολόγων Κύπρου, του Ερευνητικού Κέντρου Ισότητας Φύλου (ΕΚΙΦ) και Γυναικείων Οργανώσεων. Η συνεδρία έγινε υπό την Προεδρία της Αναπληρώτριας Προέδρου της Επιτροπής βουλευτίνας του ΔΗΣΥ Μαριέλλας Αριστείδου, εφόσον απουσίαζε η Πρόεδρος της Επιτροπής Στέλλα Κυριακίδου, η οποία στο μεταξύ διορίστηκε Ευρωπαία Επίτροπος Υγείας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής από τη νέα Πρόεδρο Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν (Ursula Gertrud von der Leyen).
Τάση να ενημερώνεται και ο σύζυγος…
Σε υπόμνημα που κατέθεσε στην Επιτροπή τη μέρα της συζήτησης η Παγκύπρια Γυναικολογική και Μαιευτική Εταιρεία, που υπογράφουν η Πρόεδρος της Εταιρείας Δρ Αφροδίτη Ελισσαίου και ο Γραμματέας της Δρ Γρηγόρης Σολωμού (ήσαν και οι δύο παρόντες στη συνεδρία), αναφέρονται τα εξής, σε σχέση με τη διαδικασία που ακολουθείται σε περίπτωση επιλογής στείρωσης στα δημόσια και ιδιωτικά νοσηλευτήρια: «Όσον αφορά τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια αν μια γυναίκα επιθυμεί στειροποίηση (δηλαδή περίδεση των σαλπίγγων) θα πρέπει πρώτα να συζητήσει με τον γιατρό της όλες τις εναλλακτικές, μη μόνιμες μεθόδους αντισύλληψης που υπάρχουν στην Κύπρο. 

Αυτό θα πρέπει να γίνει πριν την επέμβαση και να δοθεί ιδιαίτερη έμφαση στη μονιμότητα της διαδικασίας, παρόλο που αν στο μέλλον η γυναίκα αλλάξει γνώμη, μπορεί να μείνει έγκυος με εξωσωματική γονιμοποίηση (IVF). Επίσης δίνεται έντυπο συγκατάθεσης το οποίο καλείται η γυναίκα να υπογράψει. Η στειροποίηση συνήθως προσφέρεται σε γυναίκες μεγαλύτερης ηλικίας (πάνω από 35 έτη) και ιδιαίτερα αν έχουν υποβληθεί σε πάνω από τρεις με τέσσερις καισαρικές τομές, γιατί σε περίπτωση περισσότερων καισαρικών, το κατώτερο τμήμα της μήτρας μπορεί να είναι τόσο λεπτό που να θέσει σε κίνδυνο τόσο τη ζωή της γυναίκας όσο και του εμβρύου (μεγαλύτερος κίνδυνος ρήξης μήτρας). Φυσικά αν μια γυναίκα σε πιο νεαρή ηλικία ή και με λιγότερα παιδιά επιθυμεί διακαώς τη στείρωση, θα πρέπει να συζητηθούν ενδελεχώς μαζί της οι λόγοι που το επιθυμεί και μετά να ληφθεί η τελική απόφαση. Η τάση είναι να ενημερώνεται και ο σύζυγος της γυναίκας και πολλές φορές υπογράφει κι αυτός το έντυπο συγκατάθεσης (περισσότερο ως απόδειξη ότι έχει ενημερωθεί για την επέμβαση), όχι γιατί δεν έχει το δικαίωμα η γυναίκα να αποφασίσει μόνη της, αλλά γιατί η απόφαση αυτή θα επηρεάσει την οικογένεια και τη μελλοντική τους τεκνοποίηση. Το ίδιο συνίσταται να γίνεται (δηλαδή να ενημερώνεται και η σύζυγος), αν ο σύζυγος αποφασίσει να υποβληθεί σε μόνιμη στείρωση (περίδεση του σπερματικού πόρου). Σε μια λειτουργική οικογένεια οι οποιεσδήποτε αποφάσεις που εμπεριέχουν το στοιχείο της μονιμότητας είναι καλό να παίρνονται με τη σύμφωνη γνώμη και των δύο συντρόφων. Όσον αφορά τα δημόσια νοσηλευτήρια εξ όσων γνωρίζουμε ακολουθείται περίπου η ίδια διαδικασία, αλλά συνήθως ζητείται σχεδόν πάντα η υπογραφή του συζύγου στο έντυπο συγκατάθεσης για τη στειροποίηση της γυναίκας».
Μια πρακτική χωρίς νομοθεσία
Στη διάρκεια της συζήτησης η βουλευτίνα του ΑΚΕΛ Ειρήνη Χαραλαμπίδου έθεσε το ζήτημα των περιπτώσεων προβληματικών γάμων «όπου μητέρες ενός ή δύο παιδιών βιώνουν βία από τον σύζυγο τους και δεν τολμούν να μιλήσουν για στείρωση μέσα στη σχέση τους γιατί ο σύζυγος δεν θα δώσει ποτέ τη συγκατάθεση του. Δεν μπορούν αυτές οι γυναίκες – διερωτήθηκε – να κάνουν στείρωση χωρίς να το γνωρίζει ο σύζυγος τους, για ν’ αποφύγουν τη βία στην οικογένεια και τη γέννηση και άλλων παιδιών σε ένα περιβάλλον βίας;». Η Δρ Μυρτώ Αζίνα που συμμετείχε στη συζήτηση εκ μέρους του Υπουργείου Υγείας απάντησε – διευκρινίζοντας ότι αυτή είναι η προσωπική της γνώμη – ότι «η γυναίκα που ανήκει σε αυτή την ευάλωτη ομάδα, πρέπει να έχει την ευχέρεια να αποφασίζει από μόνη της να μην κάνει άλλα παιδιά». Εκφράζοντας στη συνέχεια τη θέση του Υπουργείου Υγείας η Δρ Αζίνα επιβεβαίωσε ότι «δεν υπάρχει νομοθεσία για το θέμα της στείρωσης, είναι μια πρακτική που ακολουθείται εδώ και πολλά χρόνια σε πολλές χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, όχι μόνο  στην Κύπρο. Προσωπικά – πρόσθεσε – εγώ το θεωρώ ανήθικο να μη γνωρίζει το ένα άτομο μέσα στο ζευγάρι ότι το άλλο άτομο δεν θέλει να κάνει παιδιά. Οι γυναίκες συνήθως υποβάλλονται σε μόνιμη στείρωση για λόγους υγείας και κακώς σε αυτές τις περιπτώσεις ζητούμε τη συγκατάθεση του άντρα. Έπρεπε κατά τη γνώμη μου να γίνεται μια απλή ενημέρωση. Αν το δούμε από την άποψη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ναι είναι μια πρακτική αναχρονιστική που πιστεύω ότι ιστορικά ανάγεται στη νομοθεσία για το διαζύγιο. Ένας από τους λόγους άμεσου διαζυγίου για την Καθολική Εκκλησία, ήταν η αδυναμία του άντρα ή της γυναίκας για τεκνοποίηση. Ο άντρας ήταν από την αρχή υποχρεωμένος να υπογράψει ότι είναι γνώστης ότι είναι στείρα η γυναίκα του, για να μη μπορεί να προσφύγει μετά στο Δικαστήριο και να ζητήσει άμεσα διαζύγιο επειδή η γυναίκα του είναι στείρα».
Περί…περίδεσης του σπερματικού πόρου
Ελένη Μαύρου βουλευτίνα ΑΚΕΛ
-«Το Υπουργείο Υγείας έχει έντυπο το οποίο υπογράφει ο σύζυγος ότι «γνωρίζω και συγκατατίθεμαι για την περίδεση σαλπίγγων της συζύγου μου». Έχετε και έντυπο το οποίο υπογράφει η σύζυγος ότι «γνωρίζω και συγκατατίθεμαι για την περίδεση του σπερματικού πόρου του συζύγου μου»;
Δρ Μυρτώ Αζίνα Ιατρικός Λειτουργός Υπουργείου Υγείας
-«Δεν έχουμε τέτοιο έντυπο γιατί οι άντρες τις περισσότερες φορές δεν προσέρχονται στα δημόσια νοσηλευτήρια για την περίδεση του σπερματικού πόρου, αφού αυτή η επέμβαση δεν γίνεται για λόγους υγείας».
Δρ Αφροδίτη Ελισσαίου Πρόεδρος Παγκύπριας Γυναικολογικής και Μαιευτικής Εταιρείας
-«Ο λόγος που γίνεται κυρία Μαύρου δεν είναι γιατί οι γιατροί ή οποιοσδήποτε άλλος θέλουν να καταπατούν τα δικαιώματα της γυναίκας. Αλλά σε μια λειτουργική οικογένεια, είτε είναι είτε δεν είναι παντρεμένοι, είναι ηθικά σωστό να γνωρίζει ο ένας τι κάνει ο σύντροφος του σε σχέση με το θέμα αυτό».
Δρ Γρηγόρης Σολωμού Γραμματέας Παγκύπριας Γυναικολογικής και Μαιευτικής Εταιρείας
-«Μιλώντας για τον ιδιωτικό τομέα, εμείς ως γιατροί οφείλουμε να σεβαστούμε το πρόσωπο που θα υποβληθεί σε επέμβαση – τη γυναίκα αν πρόκειται για περίδεση σαλπίγγων. Με το σχετικό έντυπο, ο άντρας δεν καλείται να δώσει συγκατάθεση, αλλά απλώς να γνωρίζει ότι η γυναίκα του θα κάνει επέμβαση. Η γυναίκα βεβαίως οφείλει να δώσει την ενυπόγραφη συγκατάθεσή της για την επέμβαση στην οποία η ίδια θα υποβληθεί και καλούμε τον σύζυγο να ενημερωθεί και να υπογράψει ότι έλαβε γνώση για την επέμβαση αυτή».
Πρωτόκολλα και Ευρωπαϊκές Οδηγίες
Σκεύη Κουκουμά βουλευτίνα ΑΚΕΛ
«Έχω υπόψη μου ότι ετοιμάζεται η Στρατηγική για τη Σεξουαλική και Αναπαραγωγική Υγεία 2018-2025 οπότε θα πρέπει επιτέλους να δούμε τα δικαιώματα της γυναίκας σε αυτό τον τομέα της σεξουαλικής και αναπαραγωγικής υγείας. Σε πρόσφατη ερώτησή μου προς το Υπουργείο Υγείας σε σχέση με τις μεθόδους αντισύλληψης είχα ενημερωθεί ότι μόνο για θεραπευτικούς σκοπούς χρησιμοποιείται το ενδομήτριο σπείραμα, ενώ σε κάποιες άλλες περιπτώσεις χρειάζεται και η συγκατάθεση του συζύγου. Αυτά τα θέματα θα πρέπει να συζητηθούν ξανά και ιδιαίτερα στις συνθήκες έναρξης της εφαρμογής του ΓΕΣΥ. Είναι απογοητευτικό το γεγονός ότι ενώ υπάρχουν Πρωτόκολλα και Ευρωπαϊκές Οδηγίες, στην Κύπρο δεν εφαρμόζονται σε αυτή τη φάση, σύμφωνα με την απάντηση που πήρα – και δεν ξέρω σε ποια φάση μπορεί να εφαρμοσθούν…».
Μαρία Συκοπετρίτου Πρόεδρος ΓΟΔΗΚ
-«Συμφωνώ ότι πρέπει αμέσως να κατατεθεί σχετική νομοθεσία αφού είναι αναχρονιστική η πρακτική που εφαρμόζεται. Η γυναίκα έχει δικαίωμα να χρησιμοποιήσει το σώμα της όπως θέλει, εφόσον συζητήθηκε το θέμα με τον σύζυγο – αν υπάρχουν καλές σχέσεις. Ο γιατρός πρέπει να είναι η γέφυρα σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει συνεννόηση μεταξύ τους και να μπορεί να παρέμβει προς τη σωστή κατεύθυνση».
 «Ενημέρωση με υπογραφή σημαίνει συγκατάθεση»
Ρένα Γιαβάση Αναπληρώτρια Εκπρόσωπος Τύπου Συμμαχίας Πολιτών
-«Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι επιτέλους ανοίγει για συζήτηση αυτό το ζήτημα που αφορά κυρίως τις γυναίκες και το δικαίωμα να ορίζουν το σώμα τους. Μέχρι σήμερα, όπως αναφέρθηκε, η πρακτική που ακολουθείται είναι όπως πριν την επέμβαση να χρειάζεται η ενυπόγραφη συγκατάθεση ή ενημέρωση του συζύγου. Αυτό αυτόματα ακρωτηριάζει το δικαίωμα της γυναίκας να αποφασίζει για το σώμα της. Συνεπώς, ως Συμμαχία Γυναικών στηρίζουμε τη νομοθετική ρύθμιση της διαδικασίας, που θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη περιπτώσεις όπου οι συνθήκες του γάμου δεν είναι οι καλύτερες, δηλαδή υπάρχει ενδοοικογενειακή βία, κακή επικοινωνία, με αποτέλεσμα ακόμη και η ενημέρωση του συζύγου να καταντά προβληματική. Σαφώς σε μια φυσιολογική σχέση θα συζητήσεις με το σύντροφο ή το σύζυγο σου και θα προχωρήσεις στην επέμβαση. Όμως σε μια μη φυσιολογική σχέση βίας στην οικογένεια, η γυναίκα πρέπει να έχει το δικαίωμα να πάει στο γιατρό ο οποίος δεν πρέπει να έχει καμιά ανάμιξη στο θέμα της σχέσης, δηλαδή να ενημερώσει τον σύζυγο για την απόφαση για στείρωση».
Αλεξία Σακαδάκη Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέας Γυναικείας Κίνησης Οικολόγων
-«Όταν συζητούμε τέτοια θέματα πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη όλες τις κοινωνικές προεκτάσεις και βεβαίως τον θεσμό της οικογένειας. Επομένως η ενημέρωση είναι σημαντικό κομμάτι της διαδικασίας. Ωστόσο ενημέρωση με υπογραφή σημαίνει συγκατάθεση. Αν δεν υπογράψει ο σύντροφος ή η σύντροφος προχωρούμε στη διαδικασία; Είναι ένα ερώτημα που είχα και που έχει απαντηθεί από την τοποθέτηση της κυρίας Γιαβάση. Προσωπικά πιστεύω ότι το θέμα της ενημέρωσης πρέπει να παραμείνει, γιατί η ενημέρωση είναι κομμάτι της διατήρησης του θεσμού της οικογένειας. Ο ρόλος των λειτουργών υγείας στα θέματα βίας στην οικογένεια σαφώς είναι πολύ σημαντικός. Σίγουρα οι γιατροί δεν θα παίξουν το ρόλο του ψυχολόγου που θα στηρίξει μια τέτοια οικογένεια αλλά όταν διαπιστώσουν ότι υπάρχει πρόβλημα, θεωρώ ότι έχουν ευθύνη να καλέσουν τις αρμόδιες υπηρεσίες. Όταν μια γυναίκα εντοπισθεί ότι θα κάνει στείρωση και υπάρχει αντίδραση από τον σύντροφο της και βία στην οικογένεια, ποιος άλλος θα μπορούσε να ζητήσει βοήθεια, εκτός από τον γιατρό της που θα μιλήσει μαζί της;».
«Αν αποφασίσει να βάλει προφυλακτικό»…
Μαρία Επαμεινώνδα Εκτελεστική Διευθύντρια Συνδέσμου Οικογενειακού Προγραμματισμού
-«Συμφωνώ ότι πρέπει να ξεκαθαριστεί κατά πόσο τα έντυπα αναφέρονται σε ενημέρωση ή συγκατάθεση. Πρέπει να δούμε σφαιρικά το θέμα της περιορισμένης επιλογής των γυναικών για μεθόδους αντισύλληψης στην Κύπρο. Σε ό,τι αφορά τα κρατικά νοσηλευτήρια έχουμε πρόβλημα με το ενδομήτριο σπείραμα (κόιλ ή σπιράλ) γιατί λαμβάνουμε τηλεφωνήματα όπου γυναίκες πηγαίνουν στο νοσοκομείο και οι γιατροί δεν τοποθετούν το κόιλ γιατί δεν είναι διαθέσιμο και στον ιδιωτικό τομέα το κόστος είναι απαγορευτικό. Οπότε η επιλογή που έχει η γυναίκα, είναι να αφεθεί στον άντρα αν και εφόσον αποφασίσει να βάλει προφυλακτικό… Ο πρώην Υπουργός Υγείας Γιώργος Παμπορίδης μας είχε υποσχεθεί σε συνάντηση μας ότι θα φρόντιζε να διατίθενται αντισυλληπτικά χάπια στα φαρμακεία των κρατικών νοσηλευτηρίων. Πρέπει πάντως να διερευνηθούν και άλλες αντισυλληπτικές επιλογές όπως είναι τα ενέσιμα που προσφέρονται σε άλλες χώρες για ανήλικες κυρίως».
Σουζάνα Παύλου Διευθύντρια Μεσογειακού Ινστιτούτου Μελετών Κοινωνικού Φύλου (MIGS)
-«Συμφωνώ με τη Μαρία Επαμεινώνδα και είμαστε κάθετα εναντίον οποιασδήποτε συγκατάθεσης για στείρωση των γυναικών. Φυσικά η διαδικασία για τους άντρες είναι αναστρέψιμη, αλλά η στείρωση των γυναικών δεν είναι…και αφού αναφερθήκαμε σε περιπτώσεις βίας στην οικογένεια θεωρώ ότι παρόλο που ηθικά η ενημέρωση πρέπει να γίνεται, αν απαιτείται γίνει γραπτώς και με την υπογραφή του συζύγου υπάρχει κίνδυνος να αρνηθεί να το κάνει και μια γυναίκα να μη μπορεί καν να το συζητήσει μαζί του. Εδώ αναδεικνύουμε ξανά το ρόλο του Υπουργείου Υγείας και των επαγγελματιών υγείας στην προστασία των γυναικών θυμάτων βίας στην οικογένεια. Στο θέμα της συγκατάθεσης πρέπει να λάβουμε υπόψη τις ευάλωτες γυναίκες που βιώνουν βία στην οικογένεια και το ρόλο του Υπουργείου Υγείας».
Μια μέθοδος υποταγής της γυναίκας…
Σκεύη Πασιά Οργανωτική Γραμματέας ΠΟΓΟ
-«Το θέμα πρέπει οπωσδήποτε να ρυθμιστεί νομοθετικά. Είναι θέμα προστασίας των δικαιωμάτων και των δύο φύλων αλλά κυρίως της γυναίκας και πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι η τεκνοποίηση χρησιμοποιείται συχνά ως μέθοδος υποταγής της γυναίκας. Βλέπουμε κυρίως σε ευάλωτες ομάδες γυναικών ότι κάποιοι άντρες δεν χρησιμοποιούν αντισύλληψη και υποχρεώνουν τη γυναίκα τους να τεκνοποιεί σχεδόν κάθε χρόνο. Είναι έμφυλο θέμα και δεν πρέπει να παραμένει σε έντυπα και κανονισμούς των Γυναικολογικών Εταιρειών, αλλά να ρυθμιστεί από την πολιτεία νομοθετικά».
Ρούλα Μαυρονικόλα Πρόεδρος Σοσιαλιστικής Γυναικείας Κίνησης
-«Ασφαλώς είναι έμφυλο το θέμα και είτε λαμβάνει γνώση ο σύζυγος για την απόφαση στείρωσης της συζύγου του, είτε υπογράφει, για μένα είναι το ίδιο. Θεωρώ ότι η γυναίκα θα πρέπει να ενημερώνεται όταν θα πάει στον γυναικολόγο να ζητήσει στείρωση, χωρίς την εμπλοκή οποιουδήποτε άλλου. Αν η οικογενειακή σχέση είναι καλή θα γίνει συζήτηση με τον σύζυγο και θα αποφασίσουν μαζί τι θα κάνουν παρακάτω. Αν όμως η σχέση δεν είναι καλή και υπάρχει βία στην οικογένεια, τότε εναπόκειται στην ίδια να δει τον κίνδυνο που ελλοχεύει σε περίπτωση που θα το συζητήσει με τον σύζυγο της. Είναι δικό της το σώμα και δικό της το δικαίωμα και η ευθύνη να αποφασίσει πώς θα προχωρήσει παρακάτω. Επομένως σας παρακαλούμε θερμά να προχωρήσετε άμεσα σε νομοθεσία και σας δίνω και συγχαρητήρια γιατί εδώ συζητούμε έμφυλα θέματα που προηγουμένως ήταν ταμπού…».
Δεξιά η Δρ Μυρτώ Αζίνα και δίπλα της η Ζηναϊδα Ονουφρίου και Μαρία Χριστοφόρου από το Γραφείο Επιτρόπου Διοικήσεως.
Στιγμιότυπο από την παρέμβαση του Δρα Γρηγόρη Σολωμού. 
Δίπλα του η Δρ Αφροδίτη Ελισσαίου.
Αριστερά η Αλεξία Σακαδάκη και η Ρένα Γιαβάση αμέσως μετά τη συνεδρία της περασμένης Δευτέρας.
Φώτο: Το ενδομήτριo σπείραμα (σπιράλ ή κόιλ) – μια μικρή συσκευή, συχνά σχήματος «Τ» που εισάγεται στη μήτρα και θεωρείται μια  μορφή αναστρέψιμης αντισύλληψης μακράς δράσης.

Δεν υπάρχουν σχόλια: