Τα τελευταία χρόνια στη Γαλλία η αναγκαιότητα ύπαρξης μιας «εναλλακτικής» συσπείρωσης για τα δικαιώματα των γυναικών απορρέει από την απογοήτευση μιας μεγάλης μερίδας γυναικών, οι οποίες νιώθουν αποκλεισμένες από το φεμινιστικό κίνημα και τις διεκδικήσεις του. Ανάμεσά τους, οι τρανς γυναίκες, οι θρησκευόμενες μουσουλμάνες αλλά και οι εργαζόμενες στο σεξ. Παρατηρείται, λοιπόν, ένα ολοένα και μεγαλύτερο χάσμα ανάμεσα σε δύο βασικές φεμινιστικές ιδεολογίες: μία που θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε κυρίαρχη και μία συμπεριληπτική στον βαθμό που διεκδικεί δικαιώματα για όλες τις γυναίκες ανεξαιρέτως.
Του ΓΙΑΓΚΟΥ ΚΟΛΙΟΠΑΝΟΥ*
Η νομοθεσία που ισχύει εδώ και σχεδόν τρία χρόνια στη Γαλλία είναι προϊόν της κυρίαρχης φεμινιστικής ιδεολογίας που δεν αναγνωρίζει τη σεξουαλική εργασία ως επάγγελμα, αλλά αντιθέτως θεωρεί συλλήβδην την πορνεία εκμετάλλευση του γυναικείου σώματος, εξισώνοντας έτσι τη σεξουαλική εργασία με τη σωματεμπορία και το sex trafficking. Γνωστή και ως σουηδικό μοντέλο, μια και εγκαινιάστηκε στη Σουηδία πριν από 20 χρόνια, η συγκεκριμένη νομοθεσία προβλέπει την ποινικοποίηση οποιουδήποτε ατόμου προμηθεύεται σεξουαλικές υπηρεσίες έναντι χρημάτων.
Πρόσφατες έρευνες («Γιατροί του κόσμου» το 2016, «Giametta & Le Bail» το 2018), καθώς και πλείστες μαρτυρίες από τις ίδιες τις εργαζόμενες φανερώνουν ότι η ποινικοποίηση των πελατών θέτει σε άμεσο κίνδυνο την υγεία και τη σωματική ακεραιότητά τους: από τη μια διότι είναι υποχρεωμένες να κρύβονται από την αστυνομία και από την άλλη γιατί η διαπραγματευτική τους δύναμη ολοένα και μειώνεται.
Στην Ελλάδα υπάρχουν αρκετές διαφορές, αλλά και αρκετές ομοιότητες. Η νομοθεσία που ισχύει εδώ και 20 χρόνια υποτίθεται ότι αναγνωρίζει την εργασία στο σεξ ως επάγγελμα. Στην πραγματικότητα όμως τα ίδια τα άρθρα του νόμου 2734/1999 -καθαρό προϊόν της πατριαρχίας- καθιστούν τη νόμιμη εργασία σχεδόν αδύνατη, ενώ δεν προβλέπεται κάποια μορφή περίθαλψης και κοινωνικής μέριμνας. Η ανάγκη για έναν ουσιαστικά φεμινιστικό νόμο, που να συνταχθεί, δηλαδή, με μοναδικό γνώμονα την προάσπιση των δικαιωμάτων των εργαζομένων, είναι επιτακτική.
Η πορνεία παραμένει, παρ’ όλα αυτά, τεράστιο ταμπού στην Ελλάδα. Οι άμεσα ενδιαφερόμενες απουσιάζουν -ή, καλύτερα, «απουσιάζονται»- από τη δημόσια συζήτηση. Ο βαθμός του στίγματος και κατ’ επέκταση του φόβου της έκθεσης είναι τόσο μεγάλος που οι cis εργαζόμενες στο σεξ στερούνται δημόσιου λόγου, κάτι που δεν ισχύει σε αντίστοιχο βαθμό στη Γαλλία (cis ή cisgender είναι οι περιπτώσεις ατόμων των οποίων το ανατομικό φύλο συμβαδίζει με το κοινωνικό).
Γίνονται όμως έστω κάποια βήματα. Εδώ και αρκετά χρόνια το Σωματείο Υποστήριξης Διεμφυλικών (www.transgender-association.gr) περιλαμβάνει μονίμως στην πλούσια ακτιβιστική του ατζέντα τον αποστιγματισμό των εργαζομένων στο σεξ. Εξάλλου, οι τρανς γυναίκες, με πρωτοπόρο την Μπέττυ Βακαλίδου, μάχονται εδώ και δεκαετίες και για τα δικαιώματα στη σεξουαλική εργασία. Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι για την πλειονότητα των τρανς γυναικών η εργασία στο σεξ παραμένει συχνά η μοναδική επαγγελματική επιλογή.
Εδώ και τρία χρόνια λειτουργεί το Red Umbrella Athens (positivevoice.gr/4533), που απαρτίζεται από ψυχολόγους, κοινωνικούς λειτουργούς αλλά και εργαζόμενους στο σεξ – διευθύντριά του είναι η Αννα Κουρουπού, εργαζόμενη στο σεξ, αρθρογράφος και συγγραφέας. Πρόκειται για φορέα πρόληψης και ενδυνάμωσης εργαζομένων στο σεξ που διεκδικεί τη βελτίωση του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου και την άρση των εμποδίων της αποποινικοποίησης της εργασίας στο σεξ, ενώ ταυτόχρονα παρέχει δωρεάν υπηρεσίες σε εργαζόμενους/ες σε κέντρο ημέρας στην περιοχή της Ομόνοιας.
Σε ένα πρόσφατο εκπαιδευτικό εργαστήριο του Red Umbrella Athens, όπου συζητήθηκαν τα νομοθετικά πλαίσια στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, θίχτηκε ακριβώς η ολοένα και μεγαλύτερη προώθηση απαγορευτικών νομοθετικών μοντέλων από φορείς της «επίσημης» φεμινιστικής ιδεολογίας στην Ευρώπη, με παράδειγμα στην Ελλάδα τη Γενική Γραμματεία Ισότητας των Φύλων· η τελευταία συνηγορεί συγκεκριμένα για την εφαρμογή της ποινικοποίησης των πελατών.
Στις προαναφερθείσες συλλογικότητες, μεταξύ άλλων, χρωστάμε και την εγχώρια εξάπλωση ενός συμπεριληπτικού φεμινισμού και μιας διεθνούς ορολογίας που συνεισφέρουν στον αποστιγματισμό της εργασίας στο σεξ και πρεσβεύουν συνεχώς το εξής μήνυμα: δεν νοείται ουσιαστικός φεμινισμός χωρίς τις εργαζόμενες στο σεξ, τον λόγο τους και τις διεκδικήσεις τους.
* Κοινωνιολόγος, Υποψήφιος Διδάκτορας στο Πανεπιστήμιο Paris Nanterre
Δημοσιεύτηκε στα «Ιδεογράμματα» της Νέας Σελίδας την Κυριακή 31/03/2019
neaselida.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου